رازقان و خاطراتش۱۲:الیاس امیرحسنی

درقدیم مزارع وباغات رازقان دشتبان داشتند ،مثلا مرحوم پدرم دشتبان سیاه کمر بوده است ،مرحوم مختار عمو و آقای اکرامعلی فرقانی دشتبان کمره بوده اند و خاطرات دشتبان ها و تعقیب و گریزشان هم از خاطرات خواندنی و شنیدنی است .
یکی از خانم های اقوام می گفت:"زمانی که مختار عمو دشتبان کمره بود ،ما با دوستانمان که به کمره می رفتیم هوس کردیم که از انگورهای باغات کمره دوسه خوشه ای بکنیم و بخوریم .دوستانمان می ترساندند که نه بنده ی خداها مختار عمو می آید می گیرد ،آبرویمان می رود .امامن سرو گوشی چرخاندم و گفتم از مختار عمو خبری نیست ،وارد باغی شدم و ازاین طرف که دستم را به طرف خوشه ی انگوری دراز کردم از آن طرف دستی دستم را گرفت ومن از ترسم جیغ کشیدم وفاش وفاش خودم را خیس کردم ،نگو مختار عمو پشت تاک ها پنهان شده بوده است .
خاطره ی دیگر آن است که کمره در مسیر رفت و آمد عباس آبادی ها قرار داشت و برخی از آن ها هرموقع فرصت می یافتند یک پاتکی به باغ ها می زدند .
کاریکی از آن ها این بوده که به کم هم قانع نبوده می آمده وبا سبد وصندوق دزدی می کرده است .مختار عمو که مترصد بوده او را بگیرد ،دریکی از روزها گیرش می اندازد و چون در ارتش شاهنشاهی  خدمت کرده بود با لفظ نظامی ها به او می گفته است :"پدرسوخته ،کول کن "ووقتی او صندوق را کول می کرده است ،اورا می زده است و به زمین می انداخته است و دوباره می گفته است :"پدر سوخته کول کن "
وچنان درس عبرتی می دهد که مدت ها دیگر پیدایشان نمی شود .

رازقان و خاطراتش۱۱:الیاس امیرحسنی

درخانواده های اصیل روستایی ،هر مساله ای می تواند بهانه ای برای شادی و خنده باشد.
یکی ازاین مساله ها اشتباهات لپی یا لفظی است که درقاموس بچه های این زمانه نام سوتی به خود گرفته است .
همه ی مادرگفتار وکردارخود مرتکب این اشتباهات وسوتی ها شده ایم .
پدرمرحوم ماهم از آن جا که خاطره زیاد تعریف می کرد،گاهی اشتباه می کرد. مثلا خاطره ی رفتن به برقان با مرحوم حسن قصاب ومرحوم وجیه الله عمو ،یا خاطره ی رفتن به مصرقان با مرحوم میرزا تقی ،یا خاطره های بنایی یا خریدهایش ؛که ماهنوز که هنوز است دربین خود می گوییم و می خندیم .
مثلا یک بار می خواست بگوید رحمتلی ممّد گفت :"ممّدلی رحمت "وما دست گرفتیم وهنوز هم تکرار می کنیم و می خندیم۰
یا یک بار می خواست بگوید ازمشه فلانی(نام شخص) بزی را خریدم گفت :"مشه گئچی دن بیرفلانی(نام شخص) آلدوم"
یکبار هم مادرم خواهرم را دعوا می کرد بجای این که بگوید قیلّری یونّام گفت :"یولاروی قیلّم "
من هم در یک برنامه ی تلویزیونی گفته بودم :"رسول مکرم اکرم "
که هنوز هم در خانه بچه ها می گویند ومی خندند.
پس سوتی ها هم می توانند جالب باشند وموجب خنده وشادی

باران ۸:الیاس امیرحسنی

باران سلام 

باران درود

خوش آمدی 

بر مافرود

به به چه خوب 

برخوان سرود

ای نعمت رب ودود

باران درود 

باران درود

رازقان و خاطراتش۱۰:الیاس امیرحسنی

در سالیانی نه چندان دور آسمان مثل حالا بخیل نبود ،چنان باران می باریدکه از رودخانه ها سیل جاری می شدو چنان برف می آمد که وقتی برف پشت بام ها را می ریختند در حیاط خانه کوهی از برف انباشته می شد .

نمی دانم خدا آنموقع مهربان تر بود یا دل های مردم پاک وباصفا بود بااین امید که امسال ازآن سال های پربرف وباران باشد شما را مهمان خاطره ای می کنم از زمستان سال هفتاد وشش .

در زمستان هفتاد وشش برف زیادی باریده بود و در حیاط خانه راه کوچکی بازکرده بودیم که به آن (چیغیر)می گفتیم وبه سختی رفت و آمد می کردیم .کوچه ها هم به همین صورت پر از برف بود و یخ بسته بود و چنان سُر بود که می گفتیم (شومشه)بسته است .

باری در یکی ازشب هاقرار گذاشتیم به شب نشینی برویم .شب نشینی یا اتورماق از واجبات آن روزگار بودویک شب درمیان به خانه ی یکی از اقوام می رفتیم یا آنها می آمدند.

آن شب مادر،فانوس را روشن کرد و پدر فانوس به دست جلوتر حرکت کرد وما به ردیفِ یک پشت سرش به راه افتادیم .مقصدمان منزل عموی عزیزم بود .

وقتی به سکی باشی رسیدیم ،دیدیم گروهی نیز فانوس به دست به سوی ما می آیند .وقتی به هم رسیدیم دیدیم که خانواده ی عمویم هم برای شب نشینی به خانه ما می آیند.

تعارف ها شروع شد ما می گفتیم :"بویوروی گئدک

بیزه "یعنی بفرمایید برویم خانه ی ما .آن ها می گفتند"یو اولماز بویوروی گئدک بیزه ،بیزیاوخونوک"یعنی  نمی شود ما نزدیک تریم ،بفرمایید برویم خانه ی ما .

بالاخره قرارشد به خانه ی عمو برویم ،گروهان به راه افتاد و کوچه را صدای بگو ،بخند ما پرکرد.

سرما به جانمان نشسته بود وباد سرد سکی باشی صورت هایمان را سرخ کرده بود .رفتیم ودر زیر لحاف کرسی هرکدام دریک کشه یا پایه ی کرسی نشستیم وشب که گذشت شب چره (شوشر)هم برسرکرسی آمدو خوردیم و به خوشی و شادی به خانه خود برگشتیم .

این خاطره راهم یکی ازخانم های همشهری فرستاده اند.

رازقان و خاطراتش۹:الیاس امیرحسنی

در خاطره ای که می خواهم بنویسم می خواهم به دوسه نکته اشاره کنم .یکی این که درگذشته درپایین کوه بزرگ رازقان جایی بود به نام خشم وکسانی که به کوه نوردی می رفتند از آن جا می گذشتند و از آب خنک وگوارای آن می نوشیدند وسیراب می شدند .
نکته دیگر درمورد رفیق است .
رفیق کلمه ی پرمعنایی است .در رازقان من دیده ام که خیلی ها از بچگی باهم رفیق بوده اند وهیچ چیزی نتوانسته است رفاقتشان را به هم بزند مگر این که خداوند با بردن یکی از آن ها ،آن ها راازهم جدا کرده است .مثل پدران ما که همه باهم دوست ورفیق بودند .سربه سر هم می گذاشتند ،شوخی می کردند باهم کشتی می گرفتند و هیچگاه ازهم کینه ونفرت به دل نمی گرفتند .
و نکته ی سوم هم این است که این خاطره ها به ما می گویند که بازهم می شود مثل گذشته ها باهم دوستی ورفاقت کنیم مگر ما بچه های همان پدرها نیستیم .
واما خاطره ی من :
یادم می آید در سال های پایانی دهه ی پنجاه من و حاج حسین پسر مرحوم اسکندر عمو،در سیزده بدری بار وبندیل خودرا بستیم وباهم به خشم رفتیم .
بساطمان راپهن کردیم و چایی درست کردیم وخوردیم ونوبت پختن غذا شد .برای ناهار برنج برده بودیم که بپزیم .نگاه کردیم دیدیم روغن نبرده ایم .
خلاصه با کلی خنده و مسخره بازی برنج را بدون روغن وبا هزارمکافات پختیم وباهزار لذت خوردیم وبا شادی وشادمانی برگشتیم .
یادش بخیر آن روزها
خاطره :حاج محرم زارعی
بازنویسی :الیاس امیرحسنی

رازقان و خاطراتش۸:الیاس امیرحسنی

علی قورا نام آشنایی برای رازقانیان است .هم نشان از گبرها وزرتشتی ها دارد هم بوستان و تفرج گاه خوبی است برای ساعاتی خوش گذراندن .
نوجوانی شانزده ،هفده ساله بودیم که تابستان ها ازتهران به رازقان می آمدیم و کارمان گردش در باغات باصفا و مزارع دلربای رازقان می شد .
روزی از روزهای تابستان من با دوتن از پسر عموها بعد ازناهار به مقصد علی قورا حرکت کردیم ،تاساعاتی را کنارهم خوش بگذرانیم .
باهم پیاده وبا بگو وبخند راه افتادیم از استخر یا گول سیاه کمر گذشتیم .بعد از استخر هر دوطرف جاده
باغ های سرسبزی بودند .
درحین حرکت درسمت راستمان باغی بود که انگورهایش به آدم چشمک می زد ،ماهم وسوسه شدیم و ازبیرون باغ دست دراز کردیم ویک خوشه انگور الوان را چیدیم که ناگهان شخصی از وسط باغ درآمد که آهای چه کار می کنید .
ماکه اوضاع را قمر در عقرب دیدیم پابه فرارگذاشتیم وجلوتر رفتیم وبه دوراهی رسیدیم که یکی به علی قرا ودیگری به طرف تورپاخلی یورد و برهموم ختم می شود .نگاه به پشت سرمان کردیم دیدیم عجب صاحب باغ دارد می آید این بار از هولمان به طرف تورپاخلی یورد فرارکردیم ونزدیک دوساعت حتی بیشتر راه رفتیم ودویدیم و آن همشهری ولمان نکرد ؛رفتیم رسیدیم به برهموم واز برهموم وارد جاده شدیم وبه رازقان رسیدیم ودیگر خسته وکوفته در کنار منزل مرحوم مشهدی قنبر به زمین نشستیم .همشهری امان هم آمد رسید وگفت :«ای باباشما که عزیزان خود من هستید . من فکر می کردم غریبه هستید .»
از رویمان بوسید و خداحافظی کرد.
با نوجوان های دیگر مشغول گپ و گفت شدیم و عصر که به خانه رفتیم با توپ وتشر خانواده مواجه شدیم که این چه کاری بود کردید .
بنده ی خدا صاحب باغ رفته بود وگفته بود :«فلانی وفلانی وفلانی باغ مارا باخاک یکسان کردند .»
ماهم هرچه قسم خوردیم که به خدا ما اصلا داخل باغ نشدیم کسی باورنکرد .
این یکی از بهترین خاطرات من از رازقان است .

رازقان و خاطراتش۷:الیاس امیرحسنی

در سالیان گذشته که خبری از کمباین نبود، مردم محصولات دیم خود را اعم از گندم وجو با دست و  داس درو می کردند و این کار هفته ها ادامه پیدا می کرد .

ما نیز دو سه هکتاری در تپه های روبروی دوز باغلاری کمره گندم و گاه هم نخود می کاشتیم .

هرروز صبح با پدر راهی کار می شدیم و ما بادست وپدر هم با داس گندم می چیدیم .یک روز من و پدر و اکبر راهی گندم چینی شدیم ؛آنموقع ها با نوک داس گندم را به طرف خود می کشیدند وبه ریشه ی گندم ها ضربه می زدند یا ازریشه در می آمد ویا بریده می شد وبه این کار دالاووردا درماق می گفتند خلاصه چندین دسته چیده می شد تا یک قوجاق درست می شد واز چندین قوجاق هم یک خرک درست می کردند.

آن موقع ها دوجور طناب بود طنابی که از پنبه درست می شد وطنابی که از پشم بز می بافتند به سر طناب هم یک چوب دوشاخه ای به نام «طوغاناخ»می بستند .

خرک بستن به این صورت بود که طناب را روی زمین دراز می کردند و قوجاق های گندم را روی آن می نهادند مثلا شش قوجاق در یک طرف وآن را می بستند وطناب را دوباره دراز می کردند ودرطرف دیگر هم شش قوجاق می نهادند تا هردوطرف مساوی شود و طوغاناخ را به زمین فرومی کردند و یک نفر روی آن می ایستاد و یک نفر به روی قوجاق ها می رفت تا طناب را بکشد ومحکم شود تاقوجاق ها باز نشوند وبریزند .

خاطره ی ماهم از اینجا شروع می شود آن روزمن واکبر وپدر یک خرک گندم چیدیم و نوبت بستن خرک رسید و روی طوغاناخ من ایستادم تا پدر طناب را بکشد ومحکم کند .

من ایستادم وپدر بالای خرک رفت و چنان طناب را محکم کشید که جثه ی کوچک من نتوانست طوغاناخ را نگهدارد ،طوغاناخ در رفت وپدر از روی خرک کله معلق شد و به زمین افتاد .

وقتی برخاست بسیار عصبانی شد وبا عصبانیت می گفت :«کمگییزی ایسته مه دیم.قدوخلار .ایستیرییز منی اولدوره ییز.یعنی کمکتان را نخواستم .می خواهید شما مرا بکشید  .»وتا نزدیک های رازقان من واکبر را دنبال کرد و ما دوباره آرام آرام برگشتیم رفتیم و کمکش کردیم .

پنج شنبه :الیاس امیرحسنی

پنج شنبه شد و اشک من ازدیده روان است

امروز گلم قلب و دلم در هیجان است 

می خواستم آیم سرخاکت نشد اما

امروزهوایم پس و جان در خلجان است

آن شمع منم روی مزارت شده روشن 

می سوزم و می سوزم واین برتوعیان است

دنیا که ندارد به کسی رحم ومروت 

زجر است جزا آن که دلش مهربان است

الیاس خدا رحم کند بر تو که ماندی

جای شهدا نزد خداوند جهان است 

رازقان و خاطراتش۶:الیاس امیرحسنی

در یکی از روزهای خوب خدا در دوران کودکی در حیاط خانه مشغول بازی بودم و بزها و بره ها هم در حیاط خانه از سرو کول هم بالا می رفتند  وبه این طرف وآن طرف می پریدند .
در گذشته درکنار پله ها نرده های چوبی می زدند تا از سقوط بچه ها واحیانا پیرها جلوگیری کنند و خدای نکرده کسی به پایین پرت نشود که درزبان ترکی به آن چپر می گفتند .
آن روز یکی ازاین بز های بازیگوش وشیطان  را دیدم که رفت و سر خود را بین نرده های چپر برد و به راحتی درآورد ،من هم نگاه به او کردم و سرم را وارد نرده های چپر کردم وخواستم که سرم را دربیاورم دیدم عجب سرم در نمی آید .
شروع کردم به داد و هوار کردن و های های گریستن.
مادرم وقتی متوجه شد بسیار نگران ودستپاچه به سراغم آمد وگفت :«بچه این چه کاری بود کردی.»
با سرو صدای ما همسایه ها نیز فرارسیدند وبا شور ومشورت به این نتیجه رسیدند که باید یکی از نرده ها راببرند .
چنین کردند و همچون آتش نشانان محله مرا از مخمصه ای که در آن گیرکرده بودم نجات دادند وهمیشه این خاطره در ذهن وضمیر من باقی ماند .
این خاطره نیز حاصل دسترنج خانم دیگری از همشهریان است

رازقان و خاطراتش۵:الیاس امیرحسنی

زمستان بود هوا برفی و سرد ؛ما دوسه خواهر بودیم که درکنار پدر ،مادرمان زندگی بی سرو وصدا و آرامی داشتیم .به غیر از برادر کوچکمان بقیه به تهران مهاجرت کرده بودند .
بله نزدیک به سی وهفت سال پیش پدرم از یکی از همشهریان درخواست کرده بود تا برای ما گوسفندی را سر ببرد .
ایشان آمد و ماهم با شیطنت های کودکانه رفتیم و به تماشا ایستادیم .هی حرف زدیم وخندیدیم .هی حرف زدیم و خندیدیم .
آقایی که سرگوسفند را می برید گفت :«اگر شماهم شلوغ کنید سرتان را مثل این گوسفند می برم .»
با این حرف خواهر کوچکم سخت ترسید و به خانه رفت و در را ازداخل قفل کرد وماهرچه التماس می کردیم در را باز نمی کرد .چون درخیال کودکانه اش
شوخی مهمانمان را جدی گرفته بود .
ما بیرون ماندیم واز سرما یخ بستیم تا این که
گفتیم:«آقای مهمان دیگر رفت . در را بازکن »
بالاخره در باز شد و همگی به طرف کرسی هجوم بردیم .آقای مهمان هم برگشت و با عذر خواهی های مکرر ودادن  هدیه خواهرم آرام شد .


این خاطره را یک خانم همشهری فرستادند و فرمودند که دربازسازی خاطره نامی از کسی نبریم